ÇOCUKLARDA SIVI TEDAVİSİ
- 2 gün önce
- 2 dakikada okunur
(İdame – Defisit – Bolus)
1) İdame Sıvı Tedavisi
Amaç: Günlük fizyolojik kayıpları karşılamak.
Hesaplama – Holliday–Segar
● 0–10 kg: 100 mL/kg/gün
● 10–20 kg: 1000 mL + 50 mL/kg (10 kg üstü)
● >20 kg: 1500 mL + 20 mL/kg (20 kg üstü)
● Maksimum: ~2400 mL/gün (adölesan)
Saatlik hız (pratik):
● 4–2–1 kuralı (mL/kg/saat)
İdame Sıvısının İçeriği
● Tercih: İzotonik (0.9% NaCl veya dengeli kristalloid)
● Glukoz: %5 (özellikle <5 yaş, NPO)
● Potasyum: İdrar çıkışı başladıktan sonra (20 mEq/L)
Hiponatremi riski nedeniyle hipotonı̇k sıvılar rutin önerilmez.
2) Defisit Sıvı Tedavisi
Amaç Dehidratasyonun yerine konması.
Dehidratasyon Derecesi
● Hafif: %3–5
● Orta: %6–9
● Ağır: ≥%10
Defisit Hesabı
Defisit (mL) = Ağırlık (kg) × %dehidratasyon × 10
Örnek:
10 kg çocuk, %8 dehidratasyon → 10 × 8 × 10 = 800 mL
Veriliş Planı
● İlk 24 saatte:
○ %50’si ilk 8 saatte
○%50’si sonraki 16 saatte
● Defisit + idame birlikte planlanır
Oral toleransı olan hafif–orta dehidratasyonlarda ORS tercih edilir.
3) Bolus Sıvı Tedavisi Amaç:
Dolaşım bozukluğu / şok tedavisi.
Endikasyonlar
● Hipotansiyon
● Uzamış kapiller dolum (>3 sn)
● Taşikardi + kötü perfüzyon
● Sepsis / septik şok
● Ağır dehidratasyon
Doz
● 20 mL/kg izotonik kristalloid (0.9% NaCl veya dengeli kristalloid)
● Gerektiğinde tekrar edilebilir
(genellikle ilk saatte 40–60 mL/kg’a kadar)
Özel Durumlar
● Kardiyak hastalık / malnütrisyon: 10 mL/kg ile başla
● DKA: Kontrollü bolus, hızlı aşırı yüklemeden kaçın
● Sepsis: Erken bolus + erken vazopressör düşün
4) Sıvı Türü Seçimi – Pratik
● İdame: İzotonik + %5 dekstroz
● Bolus: İzotonik kristalloid
● Defisit: İzotonik tercih
● Kolestaz / hepatik: Dengeli kristalloid avantajlı olabilir
5) İzlem – Olmazsa Olmaz
● Vital bulgular
● İdrar çıkışı (≥1 mL/kg/saat)
● Elektrolitler (Na, K, Cl)
● Asit–baz durumu
● Aşırı yüklenme bulguları (ödem, raller)
Sık Yapılan Hatalar
● Hipotonik sıvıyla idame
● İdrar çıkışı olmadan K eklemek
● Bolus–defisit–idameyi birbirine karıştırmak
● Klinik yanıtı izlememek
Klinik Altın Cümle
Sıvı tedavisi matematik değil, fizyolojidir.
Doz kadar hız, içerik ve izlem hayat kurtarır.
EĞİTİM ÖNERİLERİ
AİLE HEKİMLİĞİ EĞİTİMİ
Aile hekimleri, aile hekimliği asistan doktorları ve acilde asm'de çalışan doktorlar, dhy'ye hazırlananlar için faydalı olacak birçok pratik bilgi ve dikkat edilmesi gereken konuya değinilen 8 derslik eğitim.
Toplam Süre: 519 dakika
Video Sayısı: 10
Erişim Süresi: 60 gün
EBOOKLARA GÖZ ATIN:
Yorumlar