ÇOCUKLARDA SERVİKAL LENFADENOPATİ (LAP)
- 2 saat önce
- 2 dakikada okunur
Tanım
Servikal bölgede ≥1 cm (inguinal >1.5 cm) lenf nodu büyümesi. Çocuklarda çoğunlukla benign ve reaktiftir, ancak lokalizasyon, süre ve eşlik eden bulgular ayırıcı tanıyı belirler.
1. Enfeksiyöz Nedenler (EN SIK)
A) Viral Enfeksiyonlar (en sık neden)
● ÜSYE etkenleri (rinovirüs, adenovirüs, influenza)
● EBV → posterior servikal LAP, hepatosplenomegali, atipik lenfosit
● CMV
● HHV-6
● HIV (persistan, yaygın LAP)
Özellikler:
Yumuşak, mobil, hassas olabilir; sıklıkla bilateral.
B) Bakteriyel Enfeksiyonlar
● Streptococcus pyogenes (GAS)
● Staphylococcus aureus
● Anaeroblar (dental kaynaklı)
Özellikler:
Tek taraflı, ağrılı, eritemli; ateş eşlik edebilir.
Fluktuasyon → apse düşün.
C) Özel Enfeksiyonlar
● Mycobacterium tuberculosis → sert, fikse, ağrısız; fistülize olabilir
● Atipik mikobakteri (NTM) → <5 yaş, tek taraflı, ciltte morumsu renk
● Bartonella henselae (kedi tırmığı)
● Toxoplasma gondii
2. Reaktif / İltihabi Nedenler
● Tonsillit, farenjit, otit, sinüzit sonrası
● Aşılar (özellikle MMR sonrası)
● Alerjik hastalıklar
� Çocuklarda en sık görülen ve genellikle benign gruptur.
3. Malignite (NADİR AMA KRİTİK)
● Lenfoma (Hodgkin / Non-Hodgkin)
● Akut lösemi
● Metastatik solid tümörler (nadiren)
Alarm özellikleri:
● 2–3 cm
● Sert, fikse, lastiksi
● Supraklaviküler LAP
● 4–6 hafta persistan
● B semptomları (ateş, kilo kaybı, gece terlemesi)
● Eşlik eden sitopeni
4. Otoimmün / İnflamatuvar
● SLE
● Juvenil idiopatik artrit
● Kawasaki hastalığı (akut, tek taraflı servikal LAP)
● Sarkoidoz (nadir)
5. Diğer Nedenler
● Lipom, kist, hemanjiyom (lenf nodu dışı kitleler)
● İlaç reaksiyonları
● Depo hastalıkları
Klinik Değerlendirmede 5 Kritik Soru
1. Süre: Akut (<2 hf) mi, persistan mı?
2. Boyut: >2–3 cm mi?
3. Lokalizasyon: Supraklaviküler mi?
4. Kıvam: Sert–fikse mi, yumuşak–mobil mi?
5. Eşlik: Ateş, kilo kaybı, hepatosplenomegali var mı?
Yönetim – Pratik Yaklaşım
● Akut, yumuşak, mobil, enfeksiyon bulgulu: İzlem ± ampirik antibiyotik
● Fluktuasyon: USG ± drenaj
● Persistan (>4–6 hf) veya alarm bulgulu:
○ CBC + periferik yayma
○ CRP/ESR
○ USG
○ Gerekirse biyopsi (altın standart)
Klinik Altın Cümle
Çocukta servikal LAP çoğu zaman masumdur; ama süre, sertlik ve lokalizasyon masum değildir.
EĞİTİM ÖNERİLERİ
AİLE HEKİMLİĞİ EĞİTİMİ
Aile hekimleri, aile hekimliği asistan doktorları ve acilde asm'de çalışan doktorlar, dhy'ye hazırlananlar için faydalı olacak birçok pratik bilgi ve dikkat edilmesi gereken konuya değinilen 8 derslik eğitim.
Toplam Süre: 519 dakika
Video Sayısı: 10
Erişim Süresi: 60 gün
EBOOKLARA GÖZ ATIN:
Yorumlar