ÇOCUK HASTADA "BASİT" SANILAN AMA KAÇIRILMAMASI GEREKEN 10 DURUM
- 37 dakika önce
- 2 dakikada okunur
“Gazdır”, “viral”, “büyüyünce geçer” demeden önce tekrar düşün.
Çocuk hasta acilde çoğu zaman daha zorlayıcıdır. Çünkü semptomlar silik olabilir, hikâye eksik olabilir ve ciddi tablolar başlangıçta “sıradan” görünebilir. Üstelik çocuk; erişkinin küçüğü değil, fizyolojisi ve kötüleşme paterni farklı bir hastadır.
Ana mesaj:
PEDİATRİ KÜÇÜK ERİŞKİN DEĞİLDİR
Çocukta “basit görünen” bazı tablolar saatler içinde kritikleşebilir.
1) İNVAJİNASYON
“Gaz sancısı” sandığın şey bağırsak tıkanıklığı olabilir.
İpucu:
Aralıklı şiddetli ağlama
Bacakları karna çekme
Kusma
Letarji
Dönemsel rahatlama
Geç bulgu: kanlı-mukuslu dışkı
Hata:
Gastroenterit sanmak
Pearl:
Letarjik + aralıklı huzursuz infant = invajinasyon düşün
2) TESTİS TORSİYONU
“Kasık ağrısı” diye geç kalırsan organ kaybı olabilir.
İpucu:
Ani testis ağrısı
Bulantı-kusma
Yüksek yerleşimli testis
Kremaster refleks kaybı
Kritik:
İlk 6 saat altın pencere
Pearl:
Çocuk erkek + karın ağrısı = skrotum bak
3) SEPTİK ARTRİT
“Büyüme ağrısı” değil, eklem enfeksiyonu olabilir.
İpucu:
Ateş
Eklemi kullanmama
Yük verememe
Sıcak/şiş eklem
Özellikle:
Kalça ağrısı = transient sinovit demeden önce dikkat
Pearl:
Yürümeyen çocukta ortopedik acil dışlanmalı
4) EPİGLOTTİT
“Boğaz enfeksiyonu” sandığın şey havayolu kaybı olabilir.
İpucu:
Ani yüksek ateş
Drooling
Tripod pozisyon
Boğuk ses
Stridor
Hata:
Dili bastırıp çocuğu ajite etmek
Pearl:
Drooling + tripod = önce havayolu
5) DKA
“Mide enfeksiyonu” değil, metabolik kriz olabilir.
İpucu:
Kusma
Karın ağrısı
Poliüri
Kilo kaybı
Kussmaul
Halsizlik
Hata:
Glukoz bakmamak
Pearl:
Kusma + taşipne = şeker
6) YABANCI CİSİM ASPİRASYONU
“Bronşit” sandığın şey tek taraflı obstrüksiyon olabilir.
İpucu:
Ani öksürük
Boğulma öyküsü
Tek taraflı wheeze
Persistan öksürük
Hata:
Nebül verip göndermek
Pearl:
Ani başlayan wheeze = yabancı cisim dışlanmalı
7) MENENJİT
Ateşsiz ya da silik başlayabilir.
İpucu:
İrritabilite
Beslenme bozulması
Fontanel bombeliği
Ense sertliği olmayabilir
Peteşi
Hata:
“Viral” deyip nörolojik değerlendirmemek
Pearl:
Kötü görünen çocukta menenjit düşün
8) MALROTASYON / VOLVULUS
Safralı kusma = cerrahi kabul et
İpucu:
Yeşil kusma
Pearl:
Çocukta bilious vomiting normal değildir
9) HSP / İGAV VASKÜLİTİ
“Döküntü” sanılan tablo bağırsak/renal tutulum yapabilir.
İpucu:
Bacak-popo purpurası
Karın ağrısı
Eklem ağrısı
10) ÇOCUK İSTİSMARI
“Sık düşüyor” açıklaması her zaman yeterli değildir.
Düşün:
Uyuşmayan hikâye
Farklı evre morluk
Spiral kırık
Gecikmiş başvuru
Pearl:
Hikâye yaraya uymuyorsa dur
ACİLDE PEDİATRİK “BASİT DEĞİL” KIRMIZI BAYRAKLAR
Yük verememe
Safralı kusma
Ani wheeze
Drooling
Letarji
Peteşi
Dehidratasyon
Bilinç değişikliği
EN SIK YAPILAN HATA
Çocuğu erişkin mantığıyla değerlendirmek
Oysa:
Çocuklar kompansasyonu iyi, çöküşü hızlıdır.
AKILDA KALICI CÜMLE
“Pediatrik hastada kötüleşme geç fark edilir, hızlı olur.”
SON SÖZ
Çocuk acilinde en tehlikeli hata nadir hastalığı düşünmemek değil; tehlikeli olanı sıradan sanmaktır.
Çünkü:
Pediatri küçük erişkin değildir.
MESAJ
“Basit görünen pediatrik şikâyetlerde kırmızı bayrak aramadan taburcu etme.”
EĞİTİM ÖNERİLERİ
AİLE HEKİMLİĞİ EĞİTİMİ
Aile hekimleri, aile hekimliği asistan doktorları ve acilde asm'de çalışan doktorlar, dhy'ye hazırlananlar için faydalı olacak birçok pratik bilgi ve dikkat edilmesi gereken konuya değinilen 8 derslik eğitim.
Toplam Süre: 519 dakika
Video Sayısı: 10
Erişim Süresi: 60 gün
EBOOKLARA GÖZ ATIN:
Yorumlar